چک‌لیست روزانه دیگ بخار فقط نگاه‌کردن به فشارسنج نیست. سطح آب، سوپاپ اطمینان، فشار، مشعل، سیستم تغذیه و نشتی‌ها باید در برنامه بازدید اپراتور قرار بگیرند تا تغییرات غیرعادی زودتر شناسایی شوند. موارد و دفعات بررسی باید با دستور سازنده و برنامه بهره‌برداری همان مجموعه هماهنگ باشند.
نکته ایمنی: این مطلب راهنمای بازدید است؛ جایگزین آموزش اپراتور، دستورالعمل سازنده یا بازرسی تخصصی نیست. تعمیر و تنظیم تجهیزات داغ و تحت فشار باید به افراد مجاز سپرده شود.
خلاصه چک‌لیست بازدید روزانه
- سطح آب و خوانایی آبنما
- وضعیت ظاهری سوپاپ اطمینان و مسیر تخلیه
- فشار کاری و نوسان‌های غیرمعمول
- پمپ و سیستم تغذیه آب
- وضعیت شعله و نشتی‌های قابل‌مشاهده
- پیگیری برنامه بلودان و آزمون کنترل‌های ایمنی
- ثبت نتایج و تحویل گزارش شیفت
۱. سطح آب و وضعیت آبنما
سطح آب را با محدوده مجاز مشخص‌شده برای همان دیگ مقایسه کنید. ناخوانابودن شیشه، نشتی یا تغییر غیرعادی سطح آب باید بررسی شود. سطح آب نامشخص را عادی فرض نکنید. بررسی و آزمایش کنترل‌های سطح آب باید طبق روش مصوب و توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود.
برای آشنایی با محصول، مشخصات فنی شیر آبنما را مشاهده کنید.
۲. سوپاپ اطمینان؛ بازدید روزانه را جدی بگیرید
سوپاپ اطمینان باید در بازدید روزانه دیگ بخار بررسی شود. از فاصله ایمن، نشتی قابل‌مشاهده، آسیب ظاهری، وضعیت پلمب و هر مانع آشکار در مسیر تخلیه را بررسی و موارد غیرعادی را گزارش کنید.
بازدید ظاهری، سالم‌بودن فشار عملکرد یا ظرفیت تخلیه را ثابت نمی‌کند. بازدید روزانه به معنی کشیدن روزانه اهرم یا تغییر فشار تنظیم نیست. زمان و شرایط تست باید مطابق دستور سازنده و برنامه بازرسی تعیین شود. برای رفع نشتی، پیچ تنظیم یا فنر را خودسرانه دست‌کاری نکنید و مسیر تخلیه را مسدود نکنید.
مطالعه بیشتر: سوپاپ اطمینان تک‌فنره و علت‌های نشتی سوپاپ اطمینان دیگ بخار.
۳. فشار دیگ و روند تغییر آن
فشار کاری را ثبت و با شرایط معمول همان دیگ مقایسه کنید. فقط عدد لحظه‌ای مهم نیست؛ افزایش یا افت غیرمعمول و نوسان‌های تازه نیز باید به مسئول فنی گزارش شوند. ثبت منظم فشار امکان مقایسه شیفت‌ها را فراهم می‌کند.
۴. پمپ و سیستم تغذیه آب
وضعیت پمپ در سرویس، سطح مخزن تغذیه و نشتی‌های قابل‌مشاهده اتصالات را بررسی کنید. رفتار غیرعادی سیستم تغذیه را همراه با زمان وقوع در گزارش بنویسید. رسیدگی به ایراد سیستم تغذیه را به حدس درباره عملکرد پمپ محدود نکنید؛ مسئول فنی باید علت را بررسی کند.
برای آشنایی با نقش ورود آب و جلوگیری از برگشت، صفحه شیر تغذیه یک‌طرفه دیگ بخار را ببینید.
۵. مشعل و نشتی‌های مجموعه
وضعیت شعله را از محل مجاز مشاهده و نشتی‌های قابل‌مشاهده دیگ و شبکه را بررسی کنید. مشاهده ایراد، مجوز تنظیم خودسرانه مشعل یا تعمیر تجهیزات داغ و تحت فشار نیست. صدای غیرعادی، تغییر تازه در شعله یا نشتی باید ثبت و طبق دستورالعمل مجموعه پیگیری شود.
۶. تخلیه و آزمون تجهیزات کنترلی
انجام بلودان و آزمون کنترل‌های ایمنی باید مطابق برنامه همان دیگ باشد. برای همه دیگ‌ها نمی‌توان زمان تخلیه یا روش تست یکسان نوشت. نوع کنترل سطح، شرایط بهره‌برداری و دستور سازنده در تعیین برنامه مؤثرند. نتیجه آزمون‌های مقرر و هر مورد انجام‌نشده را در گزارش ثبت کنید.
۷. گزارش شیفت را کامل کنید
در پایان بازدید، تاریخ و ساعت، نام اپراتور، فشار، وضعیت سطح آب، تجهیزات در سرویس، موارد غیرعادی و اقدامات انجام‌شده را ثبت کنید. گزارش باید امکان دنبال‌کردن ایراد تا رفع آن را فراهم کند؛ نوشتن «همه‌چیز عادی است» بدون ثبت داده‌های لازم، برای مقایسه شیفت‌ها کافی نیست.
پرسش‌های متداول
آیا سوپاپ اطمینان باید هر روز تست شود؟
بازدید روزانه ظاهری و بررسی نشتی با تست عملکرد تفاوت دارد. برنامه تست عملکرد و شرایط استفاده از اهرم باید طبق دستور سازنده و برنامه بازرسی تعیین شود؛ توصیه یکسان برای تست روزانه همه سوپاپ‌ها درست نیست.
اگر آبنما خوانا نبود چه کنیم؟
نامشخص‌بودن سطح آب را وضعیت عادی تلقی نکنید. طبق دستورالعمل ایمنی همان دیگ اقدام و موضوع را به مسئول مجاز گزارش کنید. این مقاله روش راه‌اندازی یا آزمایش کم‌آبی را ارائه نمی‌کند.
انتخاب تجهیزات مناسب دیگ بخار: برای بررسی جنس، فشار و کاربرد تجهیزات، راهنمای انتخاب شیرآلات دیگ بخار MSM را بخوانید. برای مشاوره درباره مشخصات محصولات با ۰۹۱۲۱۳۱۳۵۰۶ تماس بگیرید.
